Tazminat Hukuku
Tazminat hukuku, hukuki düzenin dışına çıkan durumlarda gerçekleşen bir olay neticesinde kişi zarar gördüğünde, hukuken zararın tazmin edilmesini sağlayan bir disiplinidir. Kişinin zarara uğradığı olay öncesindeki durumuna dönebilmesi için gördüğü zararın karşılanması, tazminat olarak ifade edilir. Bu durumla ilgili tüm kuralların belirlendiği hukuk dalı olan Tazminat Hukuku devreye girer.
Şahıs ve kurumlar arasında adalet sağlanması ve özgür yaşam hakkının korunması adına belirlenen hukuk disiplinlerinin dışına çıkılmaması gerekir. İlgili düzenin dışına çıkılması durumunda düzenin tekrardan sağlanabilmesi için başvurulabilecek bazı yöntemler bulunur. Bunlar içinde en önemlisi ise Tazminat yöntemidir. Çelebi Hukuk Bürosu, bu hukuk disiplini dışında kalan durumlar sebebi ile yaşanan zararın giderilmesi için yasal bir hakka sahip olduğunu hatırlatır ve tazminat süreci konusunda sizlere gerekli danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunar.
Tazminat Hukuku Nedir?
Tazminat Hukuku, kişilerin devlet, tüzel kişiler veya gerçek kişiler tarafından gerçekleştirilen herhangi bir fiil neticesinde uğradıkları zararın giderilmesini kapsayan bir hukuk alanıdır. Zararın oluşmasına sebebiyet veren eylem tüzel ya da gerçek kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği gibi bazı durumlarda devlet tarafından uygulanan bazı eylemler kişi ve kurumların zarara uğramasına sebebiyet verebilir. İlgili durumun yaşanmasında sorumlu olan taraf devlet olsa bile zararı karşılamakla yükümlüdür.
Tazminat Türleri Nelerdir?
Tazminat hukuku çerçevesinde talep edilebilecek başlıca tazminat türleri maddi ve manevi tazminat olarak ikiye ayrılır.
Maddi Tazminat
Tedavi giderleri
Çalışma gücü kaybı nedeniyle gelir kaybı
Bakıcı giderleri
Geçici iş göremezlik nedeniyle gelir kaybı
Destekten yoksun kalma zararları
Malvarlığına verilen zararlar (ör. araç onarım giderleri)
Manevi Tazminat
Kişilik haklarının ihlali
Ağır bedensel yaralanma sonucu duyulan elem ve üzüntü
Yakınını kaybedenlerin yaşadığı manevi zarar
Onur, şeref ve saygınlığa yönelik saldırılar
Bazı davalarda maddi ve manevi tazminat birlikte talep edilebilir.
Maddi ve Manevi Tazminat Davaları
Maddi tazminat ve manevi tazminat davaları, somut olayın özelliklerine göre uygulanır. Maddi tazminat davaları mal varlığındaki eksilmeyi gidermeye yönelik açılan davalardır.
Trafik kazası nedeniyle araç onarım masrafları
Bedensel zarar sonucu tedavi giderleri, bakıcı giderleri
Çalışma gücü kaybından doğan zararlar ve geçici iş göremezlik gideri
İş kazası sonucu gelir kaybı, tedavi ve bakıcı masrafları ile geçici iş göremezlik kazanç kaybı
Yargı makamı, maddi zararı belgeler ve bilirkişi raporu ile tespit eder. Tazminat miktarının belirlenmesinde zarar görenin yaşı, mesleği, geliri gibi faktörler dikkate alınır.
Manevi tazminat davaları zarar görenin çektiği acı, üzüntü, keder gibi manevi zararların giderilmesi için açılan davalardır. Burada amaç zenginleşme değil, bir nebze tatmin sağlanmasıdır.
Trafik kazasında yakınını kaybeden kişinin manevi tazminat talebi
Kişilik haklarının ihlali (hakaret, iftira)
Bedensel yaralanma sonrası duyulan elem ve acı
Manevi tazminat miktarı tamamı ile hâkimin takdiridir. Yargıtay, ölçülü miktarlar belirlenmesi gerektiği üzerinde durur.
Tazminat Davası Nasıl Açılır?
Tazminat davası açmak isteyen kişiler bazı önemli noktalara dikkat etmelidir.
Zararın oluşumu, dava dilekçesinde açıkça belirtilmelidir. Buna göre davanın niteliği, kusur durumu, gelir kaybı ve tazminat hesaplamasında esas alınan ölçü değerleri de belirtilmelidir.
Hukuki gerekçelere yer verilmelidir.
Rapor, fatura, tanık, bilirkişi raporu gibi deliller sunulmalıdır.
Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkemeler Hangileridir?
Tazminat davalarında görevli ve yetkili mahkemenin doğru şekilde belirlenmesi sürecin sağlıklı işlemesi ve zaman kaybı yaşanmaması adına kritik önem taşır. Talebin niteliğine göre tazminat davalarında farklı mahkemeler görevli olabilir.
Görevli Mahkemeler
Asliye Hukuk Mahkemesi: Tazminat talepleri ile ilgili genel görevli mahkemedir. Haksız fiil, trafik kazası, iş kazası, kişilik haklarına saldırı gibi sebepler ile açılan maddi ve manevi tazminat davaları bu mahkemelerce görülür.
Asliye Ticaret Mahkemesi: Tazminat talebi, tarafların tacir olduğu ya da uyuşmazlığın ticari nitelik taşıması halinde görevli mahkeme Asliye Ticaret mahkemesidir. Özellikle ticari sözleşmelerden kaynaklı tazminat davalarında Asliye Ticaret mahkemeleri tercih edilir.
Aile Mahkemesi: Boşanma ve nişanın bozulması sebebi ile talep edilen maddi ve manevi tazminatlar, Aile Mahkemesi’nin görev alanındadır. Bu tazminatlar, boşanma davası ile beraber veya kararın kesinleşmesi itibari ile 1 yıl içinde açılabilir.
İdare Mahkemesi: Kamu kurumlarının işlem ya da çeşitli eylemlerinden kaynaklanan zararlarda açılacak tam yargı davaları ve hekim hatasından kaynaklı tazminat davaları İdare Mahkemelerince görülür. Bu tür davalarda idarenin hizmet kusuru ya da kusursuz sorumluluğu değerlendirilir.
Yetkili Mahkemeler
Tazminat hukuku ile ilgili konularda yetkili mahkeme, uyuşmazlığın kaynağına göre değişir.
Haksız fiilden kaynaklı davalarda: Bu fiilin işlendiği yer, zararın yaşandığı yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Sözleşme kaynaklı tazminat taleplerinde: Sözleşmenin ifa edileceği yer ya da davalının ikametgahında bulunan mahkeme yetkilidir.
Boşanmadan kaynaklı tazminat davalarında: Boşanma kararının verildiği yer mahkemesi yetkilidir.
İdareye karşı açılan tazminat davalarında: İdarenin bulunduğu yer olan İdare Mahkemesi yetkili olarak belirlenmiştir.
Çelebi Hukuk Bürosu Tazminat Hukuku Alanında Sağladığı Bazı Hizmetler
Çelebi Hukuk tazminat avukatları, şahıs ve şirketlerin ihtiyaçlarına göre Tazminat Hukuku kapsamında tüm büro çalışanları ile ortak bir çalışma yürüterek tüm ihtiyaçlarınıza yanıtlar bulur.
Bunun yanı sıra dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise zarara sebep olan eylemin hukuka aykırı bir fiil olması gerektiğidir. Çelebi Hukuk avukatları, pek çok kişinin belli olaylar neticesinde zarara uğramaları sebebi ile tazminat yöntemine başvurmak istediğini ancak çoğu zaman bu durumların hukuk düzeni çerçevesinde olması nedeni ile istediklerini alamadıklarını vurgular. Bu süreçte bir uzman desteğine başvurmanın öneminin altını çizen Çelebi Hukuk avukatları, yaşanan zarar neticesinde hukuki olarak tüm detaylara hakim bir avukat yardımının önemli farklar yaratabileceğinin altını çizer.
Tazminat Avukatı ile Çalışmanın Önemi
Tazminat avukatı, tazminat hukuku kapsamında görülen davalarda davalı ve davacının haklarını savunan ve müvekkiline danışmanlık hizmeti veren avukattır. Tazminat gerektiren davalarda davalı ve davacıların kendilerini savunabilmeleri, gerekli yasal haklarını koruyabilmeleri ve davadan başarılı sonuçlar alabilmeleri için tecrübeli bir tazminat avukatına ihtiyaç duyulur.
Bu kapsamda yasal olarak zorunlu olmasa da davanın seyrini olumlu etkilemesi bakımından tazminat hukuku davalarında, tazminat avukatlarından danışmanlık hizmeti alması tavsiye edilir. Çelebi Hukuk Bürosu davalı ve davacı tarafların tazminat hukuku davalarında haklarını savunarak davanın en adil şekilde sonuçlanmasını sağlar. Tazminat davalarında bazı hatalar sebebi ile davanın kaybedilmesi büyük bir olasılıktır. Özellikle bu alanda bilgi eksikliği ile davaya katılmak, tarafların davayı baştan kaybetmesi anlamına gelebilir.
Bu sebeple Çelebi Hukuk Bürosu’ndan tazminat davası ile ilgili gerekli bilgileri edinebilir ve bu alanda danışmanlık hizmetine ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tazminat Hukuku Nedir?
Tazminat hukuku, kişinin zarara uğradığı olay öncesindeki haline dönebilmesi için zararın karşılanmasını sağlayan hukuk alanıdır. Bu durumla ilgili tüm kuralların yer aldığı hukuku Tazminat Hukuku, kişinin haklarını korumayı hedefler.
Tazminat Davası Açmak İçin Sözleşme ihlali Şart Mı?
Tazminat davası sadece sözleşmeye aykırılık sebebi ile değil, trafik kazası, iş kazası, doktor hatası gibi haksız fiillerden veya idari işlem ve eylemlerden kaynaklı zararlardan da doğabilir.
Maddi ve Manevi tazminat Davası Birlikte Açılabilir Mi?
Uyuşmazlığın niteliğine göre maddi ve manevi tazminat talepleri tek bir dava dilekçesi ile açılabilir.
Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?
Hakim; olayın ağırlığına, kusur oranına, ekonomik koşullarına, tarafların sosyal durumuna ve diğer unsurlara bakarak hakkaniyete uygun bir tutar tespit eder.
Maddi Tazminat Davası İçin Zararın Tam Olarak Hesaplanması Gerekir Mi?
Zararın ne kadar olduğu tam olarak bilinmiyorsa “belirsiz alacak davası” açılabilir. Ancak, dava türünün doğru seçilmemesi durumunda önemli hak kayıplarının yaşanabileceği de unutulmamalıdır.
Boşanma Sonrası Tazminat davası Açma Süresi Nedir?
Boşanma kararının kesinleşmesi sonrasında 1 yıl içinde maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı saklıdır.
Tazminat Davalarına Hangi Mahkeme Bakar?
Tazminat davalarında genellikle Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Ticari uyuşmazlıklarda ise Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. İdari işlemlerden kaynaklanan zararların tazmini için ise İdare veya Vergi Mahkemeleri yetkilidir.
Tazminat Davası Süresi Nedir?
Delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişiklik göstermekle birlikte tazminat davaları ortalama olarak 6 ile 24 ay arasında neticelenir.
Tazminat Talebi İçin Zamanaşımı Süresi Nedir?
Tazminat talebi için zamanaşımı süresi, zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıldır. Her hâlükârda ise 10 yıldır. Ancak, olay bir ceza gerektiriyorsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir. Burada ise süre 8 ila 15 yıl arasında değişiklik gösterir.
Manevi Tazminat Davası Kısmi Olarak Açılabilir Mi?
Manevi tazminat davası, güncel mevzuata göre kısmi ya da belirsiz alacak davası olarak açılamaz. Talebin doğrudan ve eksiksiz şekilde yapılması gerekir.